Wybór odpowiedniego rodzaju blatu do stołu roboczego. Poradnik.
W nowoczesnym stole roboczym modułowość i możliwość personalizacji poszczególnych elementów stołu to kwestia kluczowa. Każdy element powinien być całkowicie dopasowany do funkcji, jaką ma pełnić dane stanowisko, zaczynając od blatu roboczego. Blat stołu powinien być dopasowany do rodzaju zadań i prac wykonywanych.
W tym artykule przedstawimy różne typy dostępnych blatów roboczych oraz ich wady i zalety, co znacznie ułatwi proces wyboru właściwego rodzaju blatu stołu roboczego dla Twojej firmy.
Spersonalizowane stanowiska robocze – gwarancja skutecznej optymalizacji procesów
W dobie coraz większego wpływu koncepcji lean management na funkcjonowanie przedsiębiorstw, nowoczesne i jakościowe stanowisko robocze powinno gwarantować jak największą optymalizację procesów produkcyjnych. Gwarancją osiągnięcia tych celów jest między innymi maksymalizacja ergonomii stołów roboczych oraz zapewnienie jak największego stopnia modułowości oraz możliwości spersonalizowania i dopasowania stanowisk roboczych do konkretnych funkcji i zadań.
Gwarancją skutecznej optymalizacji procesów produkcyjnych jest wybór dokładnie skonfigurowanych i modułowych stanowisk roboczych.
„Gwarancją skutecznej optymalizacji procesów produkcyjnych jest wybór dokładnie skonfigurowanych i modułowych stanowisk roboczych.”
Dwa podstawowe elementy każdego stołu roboczego to jego konstrukcja (rama) oraz blat roboczy. W tym artykule zajmiemy się przede wszystkim kwestią wyboru właściwego blatu.
Jaki blat będzie najlepszy? To zależy...
Pierwsza ważna kwestia, którą należy wziąć pod uwagę to rodzaj materiału, z którego taki blat powinien zostać wykonany. Jaki rodzaj blatu będzie najlepszy? To zależy, bo nie ma jednej właściwej odpowiedzi na tak zadane pytanie. Wybór optymalnego rodzaju blatu zależy przede wszystkim od
- branży, w której działa dane przedsiębiorstwo
- rodzaju pracy, która ma być wykonywana przy danym stanowisku
- częstotliwości, z jaką ta praca ma być wykonywana
- narzędzi i materiałów, które będą wykorzystywane przy pracy
- przestrzeni, w której dane stanowisko będzie instalowane

Różne zadania wymagają różnych rozwiązań – firmy zajmujące się motoryzacją i przemysłem ciężkim zazwyczaj szukają bardziej wytrzymałych rozwiązań do cięższych prac przy większych obciążeniach. Lekka praca montażowa może być wykonywana na stołach roboczych z lżejszymi blatami. Intensywnie użytkowane stacje do pakowania w centrach dystrybucyjnych potrzebują dedykowanych rozwiązań aby uniknąć szybkiego zużycia, a produkcja elektroniki w strefach EPA wymaga zastosowania specjalistycznych blatów chroniących przed wyładowaniami elektrostatycznymi. Z kolei w przemyśle spożywczym istotne jest, aby blaty stanowisk spełniały restrykcyjne normy BHP. Jak widać, branża ma istotny wpływ na wybór konkretnego typu blatu do stołu roboczego. Ale tutaj też nie ma sztywnych reguł. Oprócz szerszego spojrzenia na branżę trzeba spojrzeć na zadanie dla konkretnego planowanego stanowiska roboczego – na rodzaj pracy (ciężka, czy lekka), na jej intensywność i częstotliwość (np. ile średnio razy dziennie po blacie będą przesuwane ciężkie elementy), a także na konkretne narzędzia i części, które będą używane przy pracy na tym konkretnym blacie roboczym. Należy też pamiętać o całościowym spojrzeniu na przestrzeń w której będą umiejscowione stoły robocze – czy w pobliżu są jakieś ścieżki komunikacyjne, czy blat będzie narażony na to, ze zahaczy o niego wózek, itp. Dopiero po rozważeniu wszystkich tych czynników można przystąpić do wyboru właściwego rodzaju blatu.
Wśród dostępnych typów blatów roboczych możemy wyróżnić ich kilka podstawowych rodzajów.
Blat z płyty wiórowej laminowanej
Podstawowe rozwiązanie dla większości stołów roboczych, które dobrze sprawdza się przy szerokiej gamie prac montażowych, produkcyjnych oraz mniej intensywnych procesach pakowania i wysyłki paczek. W zależności od wymiarów, zazwyczaj wykonywany jest z płyty grubości 18 mm, 25 mm lub 30 mm. Krawędzie płyty laminowanej po cięciu oklejane są ABS, optymalnie grubości 2 mm. Blaty robocze z tego materiału to uniwersalne i efektywne kosztowo rozwiązanie. Są stosunkowo odporne na pęknięcia i zarysowania, a przy tym łatwo utrzymać je w czystości.
W niektórych sytuacjach (w przypadku gdy blat narażony będzie na uderzenia, czy wilgoć) lepszym rozwiązaniem będzie płyta wiórowa HPL (high pressure laminate), produkowane pod znacznie większym ciśnieniem i w mniejszej temperaturze niż standardowa laminowana płyta wiórowa. Blaty z płyty HPL są znacznie droższe, ale są wytrzymalsze, bardziej odporne na ścieranie, uderzenia a przy tym znacznie lepiej radzą sobie z wilgocią.
Standardowy kolor blatów z płyty wiórowej laminowanej to jasnoszary RAL7035.
Blat ESD

Blaty ESD znajdą zastosowanie w szczególności w branży elektronicznej, gdzie zapewnienie odpowiedniego poziomy ochrony antystatycznej jest niezwykle istotne. Blaty ESD są wygodniejszym rozwiązaniem niż specjalistyczne maty ESD instalowane na standardowych blatach – w przypadku wyposażenia stołu w blat ESD stosowanie maty nie jest już konieczne. Występują z zasady w standardowej grubości 25 mm i pokryte są laminatem ESD (standardowo w kolorze jasnoszarym RAL7035), dzięki czemu ładunki elektrostatyczne będą odprowadzane z powierzchni blatu.
Blat ze sklejki lakierowanej

Blat ze sklejki stosowany jest zazwyczaj w stołach warsztatowych, przeznaczonych do cięższej pracy, które wymagają większej odporności na uszkodzenia. Tego typu blaty lepiej znoszą też większe obciążenia. Blaty ze sklejki są też zazwyczaj grubsze niż blaty z płyty laminowanej i standardowo dostępne są w wersjach 30-40 mm. Należy pamiętać, że blat ze sklejki „nie lubi” wilgoci, dlatego w przypadku narażenia na kontakt z cieczami lepiej wyposażyć go w dodatkowe pokrycie (guma lub blacha ze stali nierdzewnej lub ocynkowana).
Blat z pokryciem z blachy lub gumy
Zarówno blaty robocze z płyty laminowanej, jak i blaty ze sklejki w zależności od potrzeb mogą zostać dodatkowo pokryte blachą, lub gumą. Jeżeli chodzi o obicie blachą, tutaj również dostępne są różne warianty:
- blacha stalowa ocynkowana grubości 1-2 mm. Stół obity blachą ocynkowaną jest bardziej odporny na uszkodzenia i ścieranie. Dodatkowo jest bardziej odporny na wodę i inne ciecze, takie jak różne chemikalia (łatwiej także się go czyści). Dlatego dobrze sprawdzi się przy ciężkich pracach, a także w przypadku narażenia na kontakty z cieczą.
- blacha ze stali nierdzewnej – dostępna w zależności od wymagań w różnych wariantach od 1 do nawet 4 mm. Podobnie jak blacha ocynkowana jest odporniejsza na ciecze, w tym niektóre chemikalia, oraz jest bardziej odporna na zarysowania i ścieranie, dzięki czemu blat wolniej się niszczy. Oprócz cięższych prac dobrze sprawdzi się też jako pokrycie stołów do pakowania paczek, na których często przesuwa się kartonowe opakowania i używa noży do cięcia materiałów do pakowania (np. folia).
„Dzięki pokryciu blatu z płyty lub sklejki dodatkowym obiciem z blachy albo gumą, zyskujemy zwiększoną wytrzymałość na uszkodzenia i ciecze.”
Blaty mogą zostać również oklejone gumą (zazwyczaj górna powierzchnia blatu, bez krawędzi), gładką lub ryflowaną. Guma zwiększa odporność stołu na uderzenia i zarysowania, poprzez amortyzowanie uderzeń. Guma może mieć też np. właściwości olejoodporne, co jest jej dodatkowym atutem w przypadku gdy na stole mogą pojawić się zabrudzenia ze smarów i chłodziwa.

Inne specjalistyczne wykonania blatów roboczych
W przypadku stanowisk roboczych wykorzystywanych w branży spożywczej, blaty muszą spełniać rygorystyczne normy i muszą być w całości wykonane ze stali nierdzewnej lub tworzywa sztucznego. W przypadku stanowisk do kontroli jakości często wymagane są specjalistyczne podświetlane pulpity, które oferuje niewielu producentów.
Rozmiar ma znaczenie
Oprócz materiału, należy także odpowiednio dobrać rozmiar blatu roboczego, zarówno do rodzaju wykonywanej pracy jak i do użytkownika. Wszystkie narzędzia i części muszą zmieścić się na stole i być odpowiednio zorganizowane. Pracownik powinien mieć łatwy dostęp do wszystkich narzędzi – muszą być one w odpowiednim zasięgu. Dlatego stoły robocze oferowane są zazwyczaj w kilkunastu standardowych rozmiarach. Dużym atutem jest też możliwość zamówienia spersonalizowanych stanowisk roboczych o nietypowych wymiarach.
Kształt blatu i dodatkowe otwory, blaty uchylne i składane
Większość stołów roboczych wyposażona jest w typowe, prostokątne blaty, niezależnie od rodzaju wykorzystywanego materiału. W niektórych przypadkach blaty muszą zostać wyposażone w odpowiednio wykonane otwory na dodatkowe urządzenia, lub w celu ich dopasowania do linii produkcyjnej. Specyfika montażu niektórych produktów, np. automatyki, sprawia, że konieczne jest także wyposażenie stołu w blat uchylny. Jeżeli w zakładzie jest mało przestrzeni, dobrze sprawdzą się blaty składane. Należy zadbać o to, aby wybierając dostawcę upewnić się, że jest on w stanie wykonać tego typu personalizowane stanowiska robocze.

Podsumowanie
Jak wskazaliśmy na początku artykułu, wybór właściwego blatu roboczego wcale nie jest taki oczywisty i zależy od wielu różnych czynników. Konfigurując odpowiednie stanowisko warto skorzystać z pomocy specjalistów, którzy będą w stanie zadań precyzyjne pytania i odpowiednio doradzić przy takim wyborze. Warto również zadbać, aby wybrać dostawcę, który jest w stanie zagwarantować jak największą personalizację stanowisk roboczych i szeroką ofertę – w ten sposób znacznie łatwiej znaleźć „skrojona na miarę” stanowiska robocze. Zachęcamy do zapoznania się z ofertą stanowisk roboczych firmy JABAMA: www.jabama.pl.
